Bil TNB Anda & Geopolitik
Bil elektrik anda bukan sekadar tentang berapa banyak yang anda gunakan. Ia siaran langsung kekalutan tenaga global – pasaran arang batu, turun naik mata wang dan perang yang jauh.
Di sinilah AFA berperanan.
Apakah AFA?
AFA (Automatic Fuel Adjustment, iaitu Pelarasan Bahan Api Automatik) ialah perbezaan antara kos bahan api yang dijangka – dengan kos sebenarnya.
Mudah pada teori. Berserabut dalam amalan.
Mengapa AFA Wujud
Sebelum AFA, kita ada ICPT – yang turut melaras kos bahan api, tetapi tidak secara konsisten. Sesetengah isi rumah mendapat diskaun, manakala yang lain membayar surcaj, walaupun kos asas setiap kWh adalah sama untuk kedua-duanya. Jurang itu ditampung melalui subsidi kerajaan.
Dengan AFA:
- Pelarasan kos bahan api dikenakan dengan lebih konsisten
- Harga lebih langsung dan telus
ia penyelesaian yang lebih kemas – dan ia akan kekal.
Ke Mana Wang Anda Sebenarnya Pergi
Setiap sen yang anda bayar terbahagi kepada tiga bahagian.
| Komponen | Di bawah 1,500 kWH | Melebihi 1,500 kWH |
|---|---|---|
| Tenaga (bahan api) | 27.03 sen/kWh (61%) | 37.03 sen/kWh (68%) |
| Kapasiti | 4.55 sen/kWh (10%) | 4.55 sen/kWh (8%) |
| Rangkaian | 12.85 sen/kWh (29%) | 12.85 sen/kWh (24%) |
| Jumlah | 44.43 sen/kWh | 54.43 sen/kWh |
Hanya satu daripada ini yang bergerak: Bahan api. Dan ia yang terbesar. Itulah bahagian yang dilaraskan oleh AFA.
Dan oleh sebab bahan api berharga mengikut pasaran global:
"Bil elektrik anda kini terikat dengan pasaran global."
92.4% Elektrik Kita Bergantung pada Pasaran Global
Arang batu dan gas. Itulah yang menjana kuasa Malaysia.
Arang batu
58.8%
daripada elektrik kita
Gas (LNG)
33.6%
daripada elektrik kita
Jumlah Pendedahan
92.4%
terikat dengan harga global
Campuran Penjanaan Bulanan Malaysia, Mac 2026. Sumber: Single Buyer.
Dan kedua-duanya berharga dalam USD di bursa komoditi global. Setiap kali Ringgit melemah atau konflik mengganggu bekalan, poket anda yang terkesan.
“ Ujian sebenar bagi sebuah syarikat solar bukan pada hari mereka memasang sistem anda – tetapi pada hari ada sesuatu yang tidak kena. ”
Sejauh Mana Andaian Itu Tersasar?
Apabila tarif semasa ditetapkan, perancang telah mengunci angka untuk harga arang batu dan kadar pertukaran.
Inilah yang sebenarnya berlaku:
| Metrik | Andaian | Jun ’25 | Sep ’25 | Dis ’25 | Mac ’26 |
|---|---|---|---|---|---|
| Arang batu (USD/Tan) | 97.00 | 99.93 | 98.53 | 104.98 | 103.33 |
| MYR/USD | 4.29 | 4.41 | 4.31 | 4.22 | 4.06 |
| Arang batu (setara MYR) | 416.13 | 440.69 | 424.66 | 443.02 | 419.52 |
| LNG (MYR/mmBTU) | 35.00 | 34.84 | 34.46 | 32.25 | 30.05 |
Tarif Penjanaan Malaysia. Sumber: Single Buyer.
- Harga arang batu bergerak melebihi andaian
- Mata wang berubah
- Kos bahan api turun naik
Apabila andaian tersasar, AFA masuk untuk melaraskan harga.
Mengapa Diskaun Semakin Mengecil
Untuk seketika, AFA memihak kepada anda.
- Ringgit yang lebih kukuh
- Lebihan arang batu dan gas global
- Kos lebih rendah daripada jangkaan
Anda mendapat diskaun. Tetapi ia sedang berbalik.
Ketegangan geopolitik menyekat bekalan. Harga arang batu melebihi paras yang diandaikan. Diskaun AFA semakin kecil – dan mungkin bertukar menjadi surcaj.
Kebimbangannya bukan harga sahaja: tetapi ketersediaan. Ada senario sebenar di mana negara mempunyai wang untuk membeli bahan api tetapi tiada sesiapa yang mahu menjual. Dengan semua ketidakpastian ini, negara juga mungkin membeli lebih banyak untuk menyimpan bekalan sebagai rizab strategik.
Kelemahan Bil yang Tiada Siapa Bincangkan
Tidak semua orang terdedah kepada AFA dengan cara yang sama.
Isi rumah yang menggunakan kurang daripada 600 kWh dikecualikan – tiada diskaun apabila harga bahan api turun, tiada surcaj apabila ia naik. Hasilnya? Satu tebing curam.
Pada puncak diskaun AFA pada November 2025:
Satu unit elektrik tambahan. Tiga puluh tiga ringgit lebih murah.
AFA bertujuan mencerminkan kos sebenar elektrik. Tetapi dalam amalannya, sesetengah pengguna dilindungi manakala yang lain terdedah sepenuhnya. Jadi isyaratnya tidak sepenuhnya jelas.
Kad Skor yang Jujur
Yang Berkesan
- Telus sepenuhnya – semua input adalah data awam
- Memaksa celik tenaga yang sebenar pada kita semua
- Menjejak kos sebenar dengan lebih jujur berbanding ICPT
Yang Tidak Berkesan
- Satu perang, satu ribut, satu suku tahun yang buruk – bil anda berubah
- Harga naik dengan cepat; ia tidak pernah benar-benar turun semula
- Tebing 600 kWh
Kami rasa versi yang lebih baik bagi sistem ini akan melicinkan turun naik tersebut: Menyimpan semasa waktu baik dan menjadi pelindung semasa waktu sukar.
Mahu mengurangkan pendedahan anda kepada AFA?
Semakin sedikit elektrik yang anda beli daripada TNB, semakin kurang harga global menjejaskan bil anda. Klik butang di bawah untuk melihat sejauh mana solar boleh membantu.